HISTORIZON

Een terugblik naar het heden

zaterdag, 14 januari 2017 22:00

Dagtocht in Haarlem

Vandaag onze eerste activiteit in 2017. Een wandeling in Haarlem. Van Bavo naar Bavo. Wel een beetje koud en soms een buitje, maar onze gids Lard van der Pal beloofde ons warm te praten. En dat maakte hij wel waar.

We begonnen bij de oude St. Bavo in het centrum. Eigenlijk het verhaal van de reformatie. Wel heel toepasselijk in dit jaar. De kerk, oorspronkelijk een middeleeuwse katholieke kerk werd tegen het einde van de 16e eeuw door de protestanten overgenomen. En dan zie je de verandering. In de kerk werd het centrum van de eredienst verplaatst van het altaar aan de oostkant van de kerk naar het centrum van de kerk door daar de preekstoel te plaatsen. De woordverkondiging werd nu het centrale deel van de eredienst. Ook kwam er een orgel. En wat voor een! Het Müller orgel, een juweeltje. Bespeelt door de 10-jarige Mozart en later ook door Händel.

Aan de buitenkant krijgt de stadsarchitect Lieven de Keij de opdracht om de kerk een wat meer protestants aanzien te geven. En dat is hem goed gelukt zonder het middeleeuwse gebouw geweld aan te doen. Eigenlijk een heel bijzondere manier om via de architectuur een stuk geschiedenis van de stad te lezen. Alles komt samen aan het eind van de 16e eeuw wat die periode zo bijzonder maakt. Andere zienswijze op de religie (inrichting van de kerk), cultuur (het orgel), het gezag (niet de Spanjaarden via Rome, maar de plaatselijke overheid), de hondenslagerskapel die wat zegt over het dagelijks leven in de stad.

Toen was het toch wel even tijd voor een warme drank. Was ook wel nodig.

Het tweede deel van de middag ging naar de nieuwe Bavo. Toen in het midden van de 19e eeuw met de grondwet van Thorbecke er een volledige vrijheid van godsdienst kwam gingen de katholieken ook weer eigen kerken bouwen. In Haarlem resulteerde dat in de bouw van de Kathedrale Basiliek St. Bavo. 

Hoe vaak ben ik hier langs gereden op de fiets of met de auto. Eigenlijk moet ik zeggen dat ik hem nooit zo heb zien staan. Dat is toch telkens weer het wondertje met een goede gids. Wat een bouwkundig juweeltje. Eigenlijk kun je deze kerk niet met een bouwstijl benoemen. Er zijn elementen van romaans, gotisch en renaissancestijl. Maar wel in een prachtig samenvloeiend geheel. Een werkelijk kunststuk van Jos Cuypers, de zoon van Pierre. En dan de symboliek en kunst in de kerk. De ramen zijn wel glas in lood maar zijn zo ontworpen dat ze veel licht doorlaten. Prachtige tableaus in de kruisgang. Steeds een mozaïek van speciaal gebakken tegels in de Porceleijne Fles in Delft. Op de St. Jan in den Bosch na de grootste katholieke kerk van Nederland. Echt een plek om nog eens weer te keren.

Kortom een waardig begin van een nieuw Historizon jubileumjaar.  Ik had het wel weer naar m'n zin en ik was zeker niet de enige. Bedankt Lard.

Gepubliceerd in Piet blogt