HISTORIZON

Een terugblik naar het heden

woensdag, 31 mei 2017 20:12

Wandelen langs de muur van Hadrianus

Was al wel een paar keer geweest in Housesteads Fort. Herinnerde het mij als wel een mooie plek. Een beetje druk en contouren van een Romeins Fort. Ik begrijp nu wat ik toen verkeerd deed. Met de auto of met de bus naar deze locatie, daar rondkijken en weer verder. En dat deden we nu heel anders. Een fantastisch idee van Herman  Vuijsje en Marian van Veen. We gaan wandelen. We beginnen een stuk westelijk van Housesteads, bezoeken het Fort en wandelen nog een stuk door. Superlatieven ontbreken mij. Adembenemend. Wat een wandeling. Herman en Marian kennen Allan Withworth goed. Hij heeft veel onderzoek gedaan aan de muur en er ook over gepubliceerd. Een echte kenner en hij ging vandaag ook met ons mee. 

Voor de wandeling zelf geldt dat alles wat ik er over zeg het nooit zal halen bij de werkelijkheid. De vergezichten, het steeds wisselende landschap en dat op een heerlijke zonnige dag. Met onze drie kenners hebben we ook de muur echt beleefd. Gebouwd op een klifrand met duizelingwekkende hoogten was er geen twijfel tot waar het Romeinse rijk liep. En dan de preciesheid van de bouw. Steeds om de Romeinse Mijl (zo'n kleine 1500 meter) een fort en daar tussen om de 500 meter een wachttoren. Je vindt het nog allemaal terug.

En Housesteads Fort zelf. Ja, als Allan er bij gaat vertellen dan ga je het echt begrijpen. Het badhuis met de verwarmde baden net buiten het Fort vanwege brandgevaar. Voor het Fort een dorpje waar de burgers woonden, winkels waren en werkplaatsen. En in het Fort de legerplaats voor de soldaten, de prachtige commandant woning, de opslagplaats voor het koren wat op een vernuftige wijze werd drooggehouden.

We hadden daar broodjes laten komen waardoor we weer aangesterkt de verdere wandeling konden maken. Zo mogelijk nog mooier. Hier en daar flink klimmen en dalen maar de moeite werd uitbundig beloond door de prachtige natuur.

Gepubliceerd in Piet blogt
dinsdag, 30 mei 2017 20:08

Hadrian's Wall, dag 1

Het duurde wel even voor we het schip af waren. De Britten zijn erg nauwkeurig met de paspoortcontrole. En dan zijn drie douaniers  niet veel voor een leegstromende boot. Maar we kwamen er en onze bus stond klaar.

Wij begonnen onze tocht bij Walls End. Een wat bijzondere naam voor ons beginpunt maar wel meteen een plek om goed in het verhaal te komen. Er heeft hier een groot fort gestaan waar zo'n 600 man gelegerd waren. De contouren waren goed te zien. En hier eindigde de muur want de rivier de Thyne nam hier de grensbewaking over verder naar de zee.

Vandaar de stad Newcastle door met soms op wonderlijke plekken opeens een stukje van de muur. Vaak gevonden bij nieuwbouw of graafwerkzaamheden. Maar het mooie begint buiten de stad. Het prachtig glooiende landschap in het frisse groen. En dan steeds restanten van de muur. Veel is afgebroken. Door de eeuwen heen gebruikt als steengroeve voor het bouwen van boerderijen en kerken. Herman Vuijsje en Marian van Veen konden er veel over vertellen.

Heel bijzonder was de ontmoeting met de Bataafse cohorte in het museum bij het Fort Chesters. Kennelijk werden de Batavieren zeer gewaardeerd. Hun deelname was semi vrijwillig. Belasting vrijdom gaf wel de verplichting om manschappen te leveren voor de Romeinse legioenen. Maar goed wij zagen hun herkenningstekens. Ook een cohorte uit Oost Nederland, waarschijnlijk Salland is daar geweest.

Het fort zelf, inclusief het badhuis met verwarmde baden was nog heel goed terug te vinden.

Ons laatste bezoek was aan een Mithras tempel. Deze ligt in een moerassig gebied en werd in een droge periode opeens zichtbaar. De tempel is toen blootgelegd. De originele altaarstenen staan nu in het museum in Newcastle, maar de geplaatste replica's geven een goed beeld van hoe het was. 

Veel bewondering weer voor de bouwkunst van de Romeinen. Er is ook hier wat afgesjouwd. En het is wat te gemakkelijk om te zeggen dat ze slaven genoeg hadden. Om dit alles te realiseren zijn ook heel veel vakmensen, ingenieurs, landmeters, bruggenbouwers, kunstenaars, etc. nodig.

Voldaan kwamen we aan in ons prachtig gelegen hotel in Gilsland. Engelser kan het niet.

Gepubliceerd in Piet blogt
maandag, 29 mei 2017 20:00

Op reis naar Hadrian's Wall

Vandaag op reis gegaan naar Engeland. Best wel bijzonder, een echte tijdreis. We varen zo'n half etmaal terug in de tijd. Van het drukke 21e-eeuwse  Amsterdam naar het begin van de jaartelling, de tijd van de Romeinen. Wat is nieuw. Ook zij bouwden een muur. Nu om de woeste Schotten buiten het Romeinse gebied te houden. Maar toch een muur. Sommige dingen zijn kennelijk van alle tijden.

Het is nu bijna een jaar geleden dat ik benaderd werd door de socioloog Herman Vuisje. Samen met de fotografe Marian van Veen hadden ze een prachtig boek samengesteld over deze muur. De Hadrians Wall. En het leek hun een goed plan als wij hier een reis van zouden maken. En soms is een plan ook echt een goed plan. Na een stevige voorbereiding nu op reis. Best ook wel comfortabel. Een speciale bus brengt ons van het centraal station in Amsterdam naar de terminal in IJmuiden. Daar aan boord. De kamers, of ik moet eigenlijk zeggen de hutten betrokken en dan een heerlijk buffet diner. Wat een keuze. Het is ook hier weer de kunst van het weglaten.

Daarna namen Herman en Marian ons mee in hun avonturen die ze beleefd hebben bij hun onderzoek naar de muur. Het zijn echte vertellers. Dat beloofd wat voor deze week. Ook de geschiedenis van de muur kwam langs. De keizer die het verordende. En dan gebeurde het ook. Ook veel Bataven waren hierbij betrokken. Daar weer de onmisbare relatie met onze landen. Deze inleiding gaat gevolgd worden door mooie bezoeken, wandelingen, ontmoetingen. Kortom een reis om naar uit te kijken. Maar eerst nog een paar uurtjes varen over een prachtig kalme zee. We reizen de zon achterna die langzaam steeds verder zakt naar de horizon van water.

Gepubliceerd in Piet blogt

Het heet de Villa Hadriani maar het zou eerlijker zijn om over het paleizencomplex van Hadrianus te spreken. Wat een bouwwerk is dat geweest. Ja zei iemand ze hadden onbeperkt slaven. Ja dat kan wel zijn maar die moeten wel aangestuurd worden. Er moet wel een plan liggen, het moet uiteindelijk allemaal wel passen. En als je sommige muren ziet en dakconstructies dan kom ik toch maar weer terug bij mijn verwonderpunten. Hadrianus heeft veel gereisd. Hij was de man die het rijk consolideerde. Een zekere rust in het rijk. Op het toppunt van macht, invloed en rijkdom. En Hadrianus deed in al zijn rijksdelen inspiratie op voor zijn complex in Tivoli. Ik denk zo maar dat zijn architecten ook weleens met de handen in het haar zaten. Weer anders! Maar het geheel is indrukwekkend. En dan heb ik het over wat er nog staat. Het complete ensemble moet adembenemend geweest zijn.

We waren vandaag met onze bus een dag buiten Rome. 's Morgens de architectuur in de oudheid en 's middags de kunst en tuinen. Daar tussen een heerlijke lunch in Tivoli.

Villa d'Este. Het huis nog vrijwel geheel in tact met prachtige fresco's vooral gericht op de oudheid. De Griekse mythologie, natuurscenes, filosofen, maar weer in het geheel niets van kerkelijke kunst wat je toch zou verwachten in de woning van een kardinaal. En dan de tuinen. Aangelegd tegen een toch wel steile helling daardoor veel trappen, fonteinen, verrassende doorkijkjes en uitzichtpunten. Wonderlijke grotten en een orgel aangedreven door fonteinen. Hoe mooi kun je het maken of is het decadentie ten top. Maar dan bekijk ik het mogelijk weer teveel met de ogen van nu.

Een prachtige, zonovergoten dag.

Gepubliceerd in Piet blogt
dinsdag, 07 maart 2017 14:24

Obelisken, pleinen en fonteinen

Hoe vaak ben ik al in Rome geweest en steeds weer nieuwe verwonderpunten. Steeds weer nieuwe ontdekkingen. Vandaag stonden we bij een nog resterend gedeelte van het aquaduct van Claudius. Als bouwwerk al zeer bijzonder maar in de keizertijd ook zeer functioneel. 84 Miljoen liter water per 24 uur vloeide via dat ene aquaduct de stad in. Wat een getallen.
Daarvoor waren we in het Colosseum geweest. Slechts 8 jaar over gebouwd. Wie deze werken en zoveel andere gezien heeft verbaast zich vast met mij over de enorme baksteenproductie die er geweest moet zijn. En dan nog alle aanvoer en verwerking van het marmer. Ik noem het maar weer verwonderpunten. Ik weet niet hoe ik het anders uit moet drukken.
Vandaag waren we op pad met Marije van der Vorm. Een historica die niet alleen de geschiedenis beheerst, verbanden kan leggen, de tijdsperiodes kan verbinden maar ook overal de weg weet en vooral niet de platgetreden paden met ons bewandeld.
Zo kwamen we ook in de Chiesa San Stefano Rotondo. De naam zegt het al een ronde kerk, op zich al heel bijzonder in Rome, maar in het ontwerp is ook een Grieks kruis opgenomen. In de kerk wel zo'n 50 fresco's die geschiedenissen uitbeelden van martelaren. Werkelijk een uniek monument waar ik nu ook voor het eerst kwam.
Na een voortreffelijk, of moet ik zeggen keizerlijke lunch gingen we met onze bus naar het oude centrum. Na een prachtige tour langs de thermen, de heuvel Palentijn en het Circus Maximus kwamen we boven uit bij het park Borghese. Vandaar een wandeling door de oude stad met als thema: obelisken, pleinen en fonteinen. Een heerlijke wandeling. Over de Spaanse trappen naar de prachtig gerestaureerde Trevi fontein. Maar daar vlakbij is een archeologisch monument. Bent u vast ook nog nooit geweest. Je gaat wat dieper onder de grond en komt in een appartementencomplex wat keizer Nero voor de bevolking liet bouwen na de brand van Rome. Die brand had hij wellicht zelf georganiseerd om ruimte te maken voor zijn immense gouden paleis, maar voor de bevolking liet hij nieuwe huizen bouwen in een ander deel van de stad. Met de uitleg van Marije konden we ons een heel goed beeld hiervan vormen. In het complex was ook een groot waterreservoir nog heel goed zichtbaar wat een indruk geeft van de waterhuishouding in dat gebied.
Na nog een bezoek aan het indrukwekkende Pantheon waren we toe aan een prachtig diner.
Voor de liefhebbers maakte ik daarna nog een wandeling terug naar het hotel door de prachtig verlichte stad.
Een dag die er mocht zijn!

Gepubliceerd in Piet blogt
maandag, 06 maart 2017 20:29

Rome

Rome. Krijg ik echt nooit genoeg van. Wat een stad. We maken deze reis elk jaar. Soms ook twee keer per jaar. Altijd veel belangstelling en steeds weer verrassend.

We waren vanmiddag al om twee uur in de stad en na een verfrissende lunch hadden we nog prachtig de tijd om de Esquilijn te verkennen. Één van de beroemde 7 heuvels en best wel een klim. Van een goede kennis had ik het bericht gekregen dat het Mozes beeld van Michelangelo in de kerk San Pietro in Vincoli weer gerestaureerd is. Niets overdreven. Het staat er prachtig bij. Wat een kunstenaar was dat. Hij schijnt gezegd te hebben toen hij eindelijk het juiste blok marmer gevonden had in Carrara in Toscane dat hij het beeld daar al direct in zag. Ik hoef alleen maar de rest weg te hakken. De kerk is vernoemd naar de boeien waarmee Petrus in de Marmentijnse gevangenis was vast gezet maar het Mozes beeld trok toch wel mijn meeste aandacht. Natuurlijk bezochten we ook de Santa Maria Maggiore. Één van de vier pauselijk basilieken in Rome. Prachtig en indrukwekkend. Maar het meest genoten we toch van twee kleinere kerken uit de vroeg Christelijke tijd. De Santa Prassede, een kerk uit de 9e eeuw met zijn wel heel bijzondere mozaïeken. Zo bijzonder. Geweldig nog in de kleurschakering.

En dan ook de Santa Pudenziana. Het kerkje vind je niet zo maar. Ligt in een onooglijk zijstraatje, maar al je er bij komt begrijp je meteen dat het een heel oude kerk moet zijn. Het voorplein ligt meters beneden het huidige straat niveau. Met trappen ga je omlaag. Hier in de apsis een opmerkelijk mozaïek uit de 4e eeuw. Van zo'n kunstwerk wordt je toch wel stil. En dan te bedenken dat op deze plek dan al zo'n 1600 jaar mensen ditzelfde hebben gezien. Wonderlijk prachtig.

We hebben de dag afgesloten met een heerlijk diner in Trastevere, een wel heel gezellige wijk.

Morgen gaan we met onze gids Marije van der Vorm op pad. Gaat mooi worden.

Gepubliceerd in Piet blogt