HISTORIZON

Een terugblik naar het heden

woensdag, 03 mei 2017 19:49

Oranje tegen de Zonnekoning

We zijn op reis met Luc Panhuysen. Aanleiding is zijn nieuwe boek Oranje tegen de Zonnekoning. De machtigste man van Europa tegen een opkomende prins in een land waar het rampjaar nog nadendert. En toch, Willem III weet door diplomatie, geduld en vooral doorzettingsvermogen een Europese coalitie te smeden die de Zonnekoning tot staan brengt. Het gevolg is wel veel oorlog en naast de machthebbers staan ook twee vestingbouwers tegenover elkaar. Vauban tegen Menno van Coehoorn. 

Het zijn deze elementen die regelmatig terugkomen op deze reis. 

We begonnen in het fort Wierickerschans. Een prachtige plek in Hollands Groene Hart. Midden in de Waterlinie. Het was in deze omgeving dat de confrontatie tussen Lodewijk en Willem begon.

We reisden door naar Namen. Wat is er de eeuwen door om de stad gevochten. Waar Maas en Sambre samenvloeien. Een poort naar Duitsland, naar Frankrijk en naar de Noordelijke Nederlanden. Hoog boven de stad de citadel. Lijkt onneembaar maar verschillende keren veroverd. Bijzonder. Afwisselend in Nederlandse en Franse handen. Afwisselend versterkt door Vauban en van Coehoorn.

We bezochten het Citadel. Een mooie presentatie over de geschiedenis van de Citadel. Daarna een tocht ondergronds in het Citadel. Wat een werk is daar verzet!

Met de bus naar Dinant en na een mooie lunch inschepen voor een vaartocht naar het kasteel van Freyr. Over de Maas door een sluis, prachtige uitzichten.

Bij het kasteel van Freyr maakten vooral de tuinen indruk. Door de bijzondere aanleg tegen een helling is de omgeving als het ware in de tuin opgenomen waardoor die veel groter lijkt. Als je boven in de tuin staat lijkt het zelfs of de Maas door de tuin stroomt. Een bijzonder kunststuk van tuinarchitectuur.

We eindigden deze dag in Reims. In het donker liep ik nog even naar de kathedraal. Prachtig verlicht en indrukwekkend!!

Gepubliceerd in Piet blogt
zaterdag, 06 mei 2017 19:41

Paleis Het Loo

Het doet toch wel vreemd aan als je in de tuinen van het Loo opeens in de tuin des Konings een grote Franse lelie in het perk ziet liggen. Een eerbetoon van Willem III aan Lodewijk XIV? Nee zeker niet. Eerder het tegendeel. De Franse lelie komt voor in het Britse wapen. Want heel lang geleden heerste Engeland over een groot deel van Frankrijk. Denk maar aan de geschiedenis van Jeane d' Arc. En zo had Willem het recht, als koning van Engeland de Franse lelie te gebruiken.

We waren op het Loo op de laatste dag van onze reis over Oranje tegen de Zonnekoning. Nee het is geen Versailles, moet je ook niet willen vergelijken, maar wel heel aangenaam om er te zijn. Overzichtelijk maar toch ook prachtig. Ontworpen en ingericht door Daniel Marot klopt het helemaal. Barok tot in de kleinste details uiggevoerd. En in het paleis weten ze ook in alle ruimtes bloemstukken te plaatsen die volledig harmoniëren met de inrichting van die zaal.

Het was een waardige afsluiting. In dit paleis kwam de geschiedenis van Willem en Mary volledig tot z'n recht. Hun vertrekken, de schilderijen die vertellen, de familieportretten die ons hielpen om Willem III te plaatsen in de lijn van de Nassaus.

Ook van de stadhouders, koningen en koninginnen die na Willem III zijn gekomen is er een ruimte ingericht die steeds iets persoonlijks vertelt. De laatste waar een ruimte voor is ingericht is koningin Wilhelmina. Ontroerend is daar de "verzetstafel" die ze zelf heeft ingericht met foto's en aandenken van verzetstrijders uit de tweede wereldoorlog.

Met een toepasselijke princesselunch sloten we ons bezoek aan het Loo af en daarmee tevens deze mooie reis. Luc kreeg een staande ovatie voor zijn prestaties als reisleider en dat was ook echt verdiend!

Zover ik het kon waarnemen ging ieder voldaan en met een hoofd vol nieuwe indrukken weer huiswaarts.

Gepubliceerd in Piet blogt
vrijdag, 05 mei 2017 19:37

Brussel

De belangrijkste reden waarom wij Brussel hebben opgenomen in de reis is de Grote Markt. U zult zeggen: altijd mooi. Ja, maar dat het zo mooi is heeft alles te maken met Lodewijk de XIV. Zijn legers vielen in 1695 Brussel aan met een hevig bombardement op de benedenstad. We zagen een kogel hiervan nog in de binnenmuur van de Saint Nicolas kerk. De Grote Markt en honderden huizen brandden af. Direct werd het herstel ter hand genomen en binnen een paar jaar was er een nieuwe Grote Markt. Doordat er regels waren gesteld aan uiterlijk en te gebruiken materialen kreeg het het uiterlijk wat het nu heeft. Vooral de gilden presenteerden zich in prachtige versieringen die alle relatie hadden met hun beroepsgroep.

We bezochten het broodhuis, waar nu het stadsmuseum in is gevestigd. Onze gidsen lieten ons veel zien van de stadsgeschiedenis. Prachtige maquettes gaven een goed beeld van de ontwikkeling van de stad. 

Hierna de wandeling naar de bovenstad. Van oudsher het domein van de adel en het regeringscentrum. Het oorspronkelijk paleis op de Coudenberg is niet meer. Door brand grotendeels verwoest en later met de grond gelijk gemaakt. Of beter gezegd het maaiveld is aanzienlijk gestegen door al het puin wat hier kwam te liggen. Inmiddels is het een archeologische site waar de kelders en ondergrondse ruimten weer toegankelijk zijn gemaakt. Je krijgt een goede indruk van de enorme afmetingen van kapel en grote zaal. Bijzonder te bedenken dat in deze zaal ooit Karel V afstand deed van de troon leunend op Willem van Oranje. De Nassaus hadden ook een prachtig paleis in de bovenstad. Daarvan is alleen nog een stuk van de kapel over, die nu is geintegreerd in de grote biblotheek van Brussel.

Een bezoek aan de kathedraal mocht niet ontbreken. De prachtige gebrandschilderde ramen met historische taferelen. 

Bij het terugwandelen naar het centrum werd er aandacht gegeven aan de periode 1815 - 1830. De periode dat België en Nederland samen waren. Vooral 1830 is nog zichtbaar aanwezig. Ook hier weer verschil in visie. Waar Nederland spreekt over de Belgische opstand, spreken de Belgen over hun vrijheidsstrijd. De gesneuvelden worden dan ook als helden en martelaren herdacht. Het zijn juist deze confrontaties die de geschiedenis zo machtig interessant maken. En dat maakt ook dit soort reizen zo interessant omdat je die verschillende visies door lokale historici hoort vertellen.

Gepubliceerd in Piet blogt
donderdag, 04 mei 2017 23:30

4 mei in Frankrijk

We zijn op reis in Frankrijk. Vandaag 4 mei. Tijdens ons avondeten heb ik met de groep stilgestaan bij de 4 mei herdenking. Korte woorden en twee minuten stilte om 08.00 uur. Indrukwekkend en verbonden met Nederland. Even stilgestaan bij al die mensen die hun leven gaven. Velen in de strijd voor de vrijheid, maar ook burgers die hun plicht deden zoals ze dat innerlijk gedreven voelden en dat dan met de dood moesten bekopen.

We begonnen de dag in de tuinen van Versailles. De grootte, importantie en symboliek laten zich meer beleven dan beschrijven. Wat mij toch wel weer aangreep was dit. Lodewijk XIV had een minister van financiën. Deze was zeer succesvol en was zelf ook tot grote rijkdom gekomen. Hij had een paleis laten bouwen met prachtige schilderingen en een overweldigende tuinaanlag. Toen het gereed en toonbaar was gaf de minister een heel groot feest. Koning Lodewijk XIV was genodigd en eregast. Maar ....... de koning vond er wel wat van. Deze minister was wel erg hoog gestegen en waarschijnlijk voelde Lodewijk iets van jaloezie of misschien wel bedreiging. Dus de minister werd beschuldigd, gearresteerd en zat vervolgens 30 jaar in de gevangenis. Daar roemloos gestorven.

Maar Lodewijk deed meer. De architect, de kunstenaar en de tuinarchitect van de minister werden door Lodewijk overgenomen. En zo kwam Le Notre in dienst bij Lodewijk en legde de tuinen aan in Versailles. Een lastig verhaal maar het resultaat is geweldig!

Daarna reisden we naar Lille. Het eerste bouwwerk van Vauban, maar tevens zijn grootste resultaat. Van de vestingwerken is alleen de citadel over. De stadsmuren en bolwerken zijn voor het overgrote deel verdwenen bij de stadsuitbreiding. Onze gids gaf een prachtig beeld van de functie van het citadel en de rol van Vauban.

Vauban kon aan het werk gaan toen de legers van Lodewijk de stad Lille hadden ingenomen. In het begin was de bevolking erg tegen de nieuwe machthebber. De bezetting werd dan ook meer gebruikt om de bevolking onder de duim te houden dan zich op een externe vijand te richten. Maar toen bleek dat Frankrijk nu wel een grote en makkelijk toegankelijke markt was voor de producten uit Lille, toen doofde de weerstand snel uit. Niets menselijks was hun vreemd.

Gepubliceerd in Piet blogt