HISTORIZON

Een terugblik naar het heden

Piet blogt

Piet blogt (62)

In dit blog doet Piet Segers, oprichter van Historizon, verslag van zijn reizen en activiteiten voor Historizon. 

donderdag, 04 mei 2017 23:30

4 mei in Frankrijk

Geschreven door

We zijn op reis in Frankrijk. Vandaag 4 mei. Tijdens ons avondeten heb ik met de groep stilgestaan bij de 4 mei herdenking. Korte woorden en twee minuten stilte om 08.00 uur. Indrukwekkend en verbonden met Nederland. Even stilgestaan bij al die mensen die hun leven gaven. Velen in de strijd voor de vrijheid, maar ook burgers die hun plicht deden zoals ze dat innerlijk gedreven voelden en dat dan met de dood moesten bekopen.

We begonnen de dag in de tuinen van Versailles. De grootte, importantie en symboliek laten zich meer beleven dan beschrijven. Wat mij toch wel weer aangreep was dit. Lodewijk XIV had een minister van financiën. Deze was zeer succesvol en was zelf ook tot grote rijkdom gekomen. Hij had een paleis laten bouwen met prachtige schilderingen en een overweldigende tuinaanlag. Toen het gereed en toonbaar was gaf de minister een heel groot feest. Koning Lodewijk XIV was genodigd en eregast. Maar ....... de koning vond er wel wat van. Deze minister was wel erg hoog gestegen en waarschijnlijk voelde Lodewijk iets van jaloezie of misschien wel bedreiging. Dus de minister werd beschuldigd, gearresteerd en zat vervolgens 30 jaar in de gevangenis. Daar roemloos gestorven.

Maar Lodewijk deed meer. De architect, de kunstenaar en de tuinarchitect van de minister werden door Lodewijk overgenomen. En zo kwam Le Notre in dienst bij Lodewijk en legde de tuinen aan in Versailles. Een lastig verhaal maar het resultaat is geweldig!

Daarna reisden we naar Lille. Het eerste bouwwerk van Vauban, maar tevens zijn grootste resultaat. Van de vestingwerken is alleen de citadel over. De stadsmuren en bolwerken zijn voor het overgrote deel verdwenen bij de stadsuitbreiding. Onze gids gaf een prachtig beeld van de functie van het citadel en de rol van Vauban.

Vauban kon aan het werk gaan toen de legers van Lodewijk de stad Lille hadden ingenomen. In het begin was de bevolking erg tegen de nieuwe machthebber. De bezetting werd dan ook meer gebruikt om de bevolking onder de duim te houden dan zich op een externe vijand te richten. Maar toen bleek dat Frankrijk nu wel een grote en makkelijk toegankelijke markt was voor de producten uit Lille, toen doofde de weerstand snel uit. Niets menselijks was hun vreemd.

woensdag, 03 mei 2017 19:49

Oranje tegen de Zonnekoning

Geschreven door

We zijn op reis met Luc Panhuysen. Aanleiding is zijn nieuwe boek Oranje tegen de Zonnekoning. De machtigste man van Europa tegen een opkomende prins in een land waar het rampjaar nog nadendert. En toch, Willem III weet door diplomatie, geduld en vooral doorzettingsvermogen een Europese coalitie te smeden die de Zonnekoning tot staan brengt. Het gevolg is wel veel oorlog en naast de machthebbers staan ook twee vestingbouwers tegenover elkaar. Vauban tegen Menno van Coehoorn. 

Het zijn deze elementen die regelmatig terugkomen op deze reis. 

We begonnen in het fort Wierickerschans. Een prachtige plek in Hollands Groene Hart. Midden in de Waterlinie. Het was in deze omgeving dat de confrontatie tussen Lodewijk en Willem begon.

We reisden door naar Namen. Wat is er de eeuwen door om de stad gevochten. Waar Maas en Sambre samenvloeien. Een poort naar Duitsland, naar Frankrijk en naar de Noordelijke Nederlanden. Hoog boven de stad de citadel. Lijkt onneembaar maar verschillende keren veroverd. Bijzonder. Afwisselend in Nederlandse en Franse handen. Afwisselend versterkt door Vauban en van Coehoorn.

We bezochten het Citadel. Een mooie presentatie over de geschiedenis van de Citadel. Daarna een tocht ondergronds in het Citadel. Wat een werk is daar verzet!

Met de bus naar Dinant en na een mooie lunch inschepen voor een vaartocht naar het kasteel van Freyr. Over de Maas door een sluis, prachtige uitzichten.

Bij het kasteel van Freyr maakten vooral de tuinen indruk. Door de bijzondere aanleg tegen een helling is de omgeving als het ware in de tuin opgenomen waardoor die veel groter lijkt. Als je boven in de tuin staat lijkt het zelfs of de Maas door de tuin stroomt. Een bijzonder kunststuk van tuinarchitectuur.

We eindigden deze dag in Reims. In het donker liep ik nog even naar de kathedraal. Prachtig verlicht en indrukwekkend!!

zaterdag, 01 april 2017 19:23

Stop asperges

Geschreven door

"Stop asperges". En natuurlijk stopten we even bij een stalletje langs de weg. De eerste asperges zo van het land. We zagen ze gestoken worden.

We waren in midden Limburg met een groep uit Gouda. Zo'n twee keer per jaar organiseren wij voor de historische vereniging Die Goude een excursie. Vandaag Thorn, het witte stadje. Met fantastische gidsen gingen we na de koffie met de Limburgse vlaai op pad. Wat een verhaal. Zo'n 1000 jaar geschiedenis. 

Als je het stadje binnen loopt heb je de neiging te zeggen dit klopt niet. Zulke grote huizen, eigenlijk stadspaleizen. Maar tijdens de wandeling werd steeds meer duidelijk. Begonnen in 950 als een klooster groeide het uit tot een zelfstandige Stift. De abdes werd ook wereldlijk heerser en vele hoog adelijke families brachten hun dochters hier onder. Met veel geld en goed. De Stift groeide uit en kreeg steeds meer macht met rechtstreekse toegang tot de keizer en de paus. Het verhaal is te lang om hier te vertellen (we gaan nog een keer een streekreis hierheen maken), maar duidelijk werd wel de rijkdom. 

En toen, toen kwam Napoleon. Altijd weer Napoleon. Alle strukturen werden afgeschaft en de abdes en de dames vertrokken met huifkarren naar Essen.  Het paleis werd ontmantelt en afgebroken. Maar wat bleef was de prachtige barokke abdijkerk. Wat een juweeltje. Eeuwen geschiedenis kun je in dit gebouw lezen. Van de cripte tot het barokke hoogaltaar.

De lunch hadden we in Kasteel Baexem. Weer zo'n plek. Niet echt een heel serieus kasteel maar wel een heel bijzondere tuin en schilderingen.

Daarna een bustour met een geweldige gids door de streek. Wat een verrassingen. Landschap met de naar hartelust meanderende Ruhr en dorpjes met karakter. Wel wat verval want de jeugd trekt weg. We kwamen door Horn waar we het kasteel zagen van de graaf van Hoorne die zo dramatisch zijn hoofd verloor in Brussel.

Tijd om terug te gaan, maar wel met asperges, dat weer wel.

zaterdag, 11 maart 2017 21:00

Capitool

Geschreven door

We hadden de terugreis met wat moeite later kunnen plannen zodat we de vrijdag nog een mooi en interessant programma konden doen. Eigenlijk was het programma van de vrijdag een samenvatting van het programma van de week. We waren op meerdere plekken geweest waar Marije dan aangaf dat bepaalde kunstwerken die daar thuishoorden nu in de Capitolijnse Musea stonden. Uit het gouden huis van Nero, uit de villa van Hadrianus en meer plaatsen. En nu zagen wij die kunstwerken ook in het echt. Ook keizer Marcus Aurelius, immens groot op zijn paard. Door de eeuwen heen bewaard gebleven omdat men lang dacht dat het keizer Constantijn was. En niemand durfde zijn beeld om te smelten. Het beeld van de stervende Galliër. En zo veel meer. Toch waren er twee andere elementen die er voor mij extra uitsprongen. De eerste is de prachtige zaal waar 60 jaar geleden het verdrag van Rome werd ondertekend door 6 landen. Het begin van de EEG. Voor Nederland met minister Luns. Een historische plek die later deze maand nog wel in het nieuws zal komen.

Maar het meest bijzondere vond ik wel te lopen en te staan op de plek waar volgens de archeologen Rome ooit begon. Nu prachtige gebouwen rond een door Michelangelo ontworpen plein, maar oorspronkelijk de plek waar drie tempels stonden. En de oudste daarvan is opgegraven, kun je omheen lopen, kun je aanraken. Voor mij toch wel weer een historische sensatie.

Voor het bezoek aan het Capitool hadden we nog van de oudheid genoten. De zuil van Trajanus, de markten van Trajanus en een prachtig zicht over het Forum Romanum. Je hebt er wel de uitleg en toelichting van Marije bij nodig, maar dan zie je ook heel wat meer dan alleen een hoop stenen. We stonden ook stil bij de meer recente geschiedenis, de eenwording van Italië in 1870. Groots, zeer groots (niet mooi) gesymboliseerd door het nationaal monument met Victor Emanuel hoog te paard.

Na ons bezoek aan het Capitool maakten we nog een interessante wandeling langs het theater van Marcellis, door de Joodse wijk en over het Tiber eiland. Een waardig slot van een prachtige reis en aan de reacties te horen van de deelnemers zijn we het hier wel allemaal over eens.

donderdag, 09 maart 2017 20:55

Tuinen van het Vaticaan

Geschreven door

Voor mij ook de eerste keer. Een bezoek aan de tuinen van het Vaticaan. We hadden dat apart en exclusief geregeld. Even weg van de mensenmassa en met een gids door de tuinen. Onze Marije deed de vertaling waardoor het heel wat duidelijker werd dan het overigens goed bedoelde steenkolen Engels van de lokale gids. Een prachtige parkachtig aangelegde tuin met waterpartijen, fonteinen en verrassende doorkijkjes. Prachtig zicht op de Sixtijnse kapel en de St. Pieter. We zagen ook het gebouw waar de vorige paus, Benediktus XVI nu woont en radio Vaticaan. Een prachtig buitenverblijf van de Renaissance pausen met mozaïeken en fonteinen. We hebben met elkaar wel erg genoten van deze wandeling. Een stralende zon deed de dag aanvoelen als een heerlijke voorjaarsdag.

Na de koffie deden we de Vaticaanse musea. Marije had een route uitgestippeld langs een aantal hoogtepunten. Dat was wel erg plezierig want alles zien is ten ene male onmogelijk. Het slotakkoord was de Sixtijnse kapel. Ik ben hier al verschillende keren geweest maar het kleurrijke en zo sprekende kunstwerk van Michelangelo blijft altijd weer boeien. Wat een talent, maar ook wat een werkkracht en doorzettingsvermogen had deze man.

Door dit alles was de lunch een beetje verlaat maar juist daarom wel weer in alle opzichten een feestje. De broer en zus die dit restaurant exploiteren deden werkelijk al het mogelijke om het ons naar de zin te maken.

De St. Pieter was de volgende bestemming. De grootste kerk van de wereld. De imponerende omvang, de kunstwerken, de vloer, alles, alles is even prachtig. Dit laat zich moeilijk beschrijven, dit is echt iets wat je moet zien.

We wandelden langs de indrukwekkende Engelenburcht, gebouwd als mausoleum voor keizer Hadrianus naar de oude stad om ons diner te gebruiken.

Een dag vol van kunstwerken!!

woensdag, 08 maart 2017 14:28

Tivoli met de Villa Hadriani en de Villa d' Este.

Geschreven door

Het heet de Villa Hadriani maar het zou eerlijker zijn om over het paleizencomplex van Hadrianus te spreken. Wat een bouwwerk is dat geweest. Ja zei iemand ze hadden onbeperkt slaven. Ja dat kan wel zijn maar die moeten wel aangestuurd worden. Er moet wel een plan liggen, het moet uiteindelijk allemaal wel passen. En als je sommige muren ziet en dakconstructies dan kom ik toch maar weer terug bij mijn verwonderpunten. Hadrianus heeft veel gereisd. Hij was de man die het rijk consolideerde. Een zekere rust in het rijk. Op het toppunt van macht, invloed en rijkdom. En Hadrianus deed in al zijn rijksdelen inspiratie op voor zijn complex in Tivoli. Ik denk zo maar dat zijn architecten ook weleens met de handen in het haar zaten. Weer anders! Maar het geheel is indrukwekkend. En dan heb ik het over wat er nog staat. Het complete ensemble moet adembenemend geweest zijn.

We waren vandaag met onze bus een dag buiten Rome. 's Morgens de architectuur in de oudheid en 's middags de kunst en tuinen. Daar tussen een heerlijke lunch in Tivoli.

Villa d'Este. Het huis nog vrijwel geheel in tact met prachtige fresco's vooral gericht op de oudheid. De Griekse mythologie, natuurscenes, filosofen, maar weer in het geheel niets van kerkelijke kunst wat je toch zou verwachten in de woning van een kardinaal. En dan de tuinen. Aangelegd tegen een toch wel steile helling daardoor veel trappen, fonteinen, verrassende doorkijkjes en uitzichtpunten. Wonderlijke grotten en een orgel aangedreven door fonteinen. Hoe mooi kun je het maken of is het decadentie ten top. Maar dan bekijk ik het mogelijk weer teveel met de ogen van nu.

Een prachtige, zonovergoten dag.

dinsdag, 07 maart 2017 14:24

Obelisken, pleinen en fonteinen

Geschreven door

Hoe vaak ben ik al in Rome geweest en steeds weer nieuwe verwonderpunten. Steeds weer nieuwe ontdekkingen. Vandaag stonden we bij een nog resterend gedeelte van het aquaduct van Claudius. Als bouwwerk al zeer bijzonder maar in de keizertijd ook zeer functioneel. 84 Miljoen liter water per 24 uur vloeide via dat ene aquaduct de stad in. Wat een getallen.
Daarvoor waren we in het Colosseum geweest. Slechts 8 jaar over gebouwd. Wie deze werken en zoveel andere gezien heeft verbaast zich vast met mij over de enorme baksteenproductie die er geweest moet zijn. En dan nog alle aanvoer en verwerking van het marmer. Ik noem het maar weer verwonderpunten. Ik weet niet hoe ik het anders uit moet drukken.
Vandaag waren we op pad met Marije van der Vorm. Een historica die niet alleen de geschiedenis beheerst, verbanden kan leggen, de tijdsperiodes kan verbinden maar ook overal de weg weet en vooral niet de platgetreden paden met ons bewandeld.
Zo kwamen we ook in de Chiesa San Stefano Rotondo. De naam zegt het al een ronde kerk, op zich al heel bijzonder in Rome, maar in het ontwerp is ook een Grieks kruis opgenomen. In de kerk wel zo'n 50 fresco's die geschiedenissen uitbeelden van martelaren. Werkelijk een uniek monument waar ik nu ook voor het eerst kwam.
Na een voortreffelijk, of moet ik zeggen keizerlijke lunch gingen we met onze bus naar het oude centrum. Na een prachtige tour langs de thermen, de heuvel Palentijn en het Circus Maximus kwamen we boven uit bij het park Borghese. Vandaar een wandeling door de oude stad met als thema: obelisken, pleinen en fonteinen. Een heerlijke wandeling. Over de Spaanse trappen naar de prachtig gerestaureerde Trevi fontein. Maar daar vlakbij is een archeologisch monument. Bent u vast ook nog nooit geweest. Je gaat wat dieper onder de grond en komt in een appartementencomplex wat keizer Nero voor de bevolking liet bouwen na de brand van Rome. Die brand had hij wellicht zelf georganiseerd om ruimte te maken voor zijn immense gouden paleis, maar voor de bevolking liet hij nieuwe huizen bouwen in een ander deel van de stad. Met de uitleg van Marije konden we ons een heel goed beeld hiervan vormen. In het complex was ook een groot waterreservoir nog heel goed zichtbaar wat een indruk geeft van de waterhuishouding in dat gebied.
Na nog een bezoek aan het indrukwekkende Pantheon waren we toe aan een prachtig diner.
Voor de liefhebbers maakte ik daarna nog een wandeling terug naar het hotel door de prachtig verlichte stad.
Een dag die er mocht zijn!

maandag, 06 maart 2017 20:29

Rome

Geschreven door

Rome. Krijg ik echt nooit genoeg van. Wat een stad. We maken deze reis elk jaar. Soms ook twee keer per jaar. Altijd veel belangstelling en steeds weer verrassend.

We waren vanmiddag al om twee uur in de stad en na een verfrissende lunch hadden we nog prachtig de tijd om de Esquilijn te verkennen. Één van de beroemde 7 heuvels en best wel een klim. Van een goede kennis had ik het bericht gekregen dat het Mozes beeld van Michelangelo in de kerk San Pietro in Vincoli weer gerestaureerd is. Niets overdreven. Het staat er prachtig bij. Wat een kunstenaar was dat. Hij schijnt gezegd te hebben toen hij eindelijk het juiste blok marmer gevonden had in Carrara in Toscane dat hij het beeld daar al direct in zag. Ik hoef alleen maar de rest weg te hakken. De kerk is vernoemd naar de boeien waarmee Petrus in de Marmentijnse gevangenis was vast gezet maar het Mozes beeld trok toch wel mijn meeste aandacht. Natuurlijk bezochten we ook de Santa Maria Maggiore. Één van de vier pauselijk basilieken in Rome. Prachtig en indrukwekkend. Maar het meest genoten we toch van twee kleinere kerken uit de vroeg Christelijke tijd. De Santa Prassede, een kerk uit de 9e eeuw met zijn wel heel bijzondere mozaïeken. Zo bijzonder. Geweldig nog in de kleurschakering.

En dan ook de Santa Pudenziana. Het kerkje vind je niet zo maar. Ligt in een onooglijk zijstraatje, maar al je er bij komt begrijp je meteen dat het een heel oude kerk moet zijn. Het voorplein ligt meters beneden het huidige straat niveau. Met trappen ga je omlaag. Hier in de apsis een opmerkelijk mozaïek uit de 4e eeuw. Van zo'n kunstwerk wordt je toch wel stil. En dan te bedenken dat op deze plek dan al zo'n 1600 jaar mensen ditzelfde hebben gezien. Wonderlijk prachtig.

We hebben de dag afgesloten met een heerlijk diner in Trastevere, een wel heel gezellige wijk.

Morgen gaan we met onze gids Marije van der Vorm op pad. Gaat mooi worden.

Pagina 2 van 6