HISTORIZON

Een terugblik naar het heden

Piet blogt

Piet blogt (57)

In dit blog doet Piet Segers, oprichter van Historizon, verslag van zijn reizen en activiteiten voor Historizon. 

vrijdag, 17 juni 2016 19:30

Koning Willem I

Geschreven door

Huizinga sprak al over de historische sensatie. Daar waren we toch wel dichtbij toen we in het depot van het Nationaal Archief eerst dwaalden door het Archief van koning Willem I en daarna een aantal authentieke stukken ter inzage kregen. Mogelijk zijn eerste besluit op 6 december 1813 de naamsverandering van Hollandse loterij in Nederlandse loterij.

We waren de dag begonnen in het Nationaal Archief met een lezing van Jeroen Koch over koning Willem I. Deze biograaf van Willem I is niet alleen een prettig verteller maar hij nam ons ook mee in de Europese geschiedenis van die tijd zodat we Willem konden plaatsen in de tijd waarin hij leefde. Uitvoerig ging Jeroen in op de vragen waardoor het een zeer interessante dialoog werd. We gaan meer doen met Jeroen!

Na onze lunch nam een gids ons mee door de tentoonstelling over Willem I. De lezing als achtergrond, de toelichting bij de tentoonstelling en de bijzondere tentoongestelde voorwerpen brachten Willem wel heel dichtbij voor ons.

En als klap op de vuurpijl het bezoek aan het depot waar verschillende originele documenten voor ons klaar lagen.

Om wat ontspannen te eindigen deden we met een boot de Willemsvaart richting Scheveningen. Onderweg kwam uiteraard het begrip van Willem als kanalenkoning regelmatig te sprake.

donderdag, 16 juni 2016 19:26

Verre landen

Geschreven door

Vandaag maar eens een puzzeltje. 

Het gaat over een land, ver hiervandaan, waar nog heel bijzondere sporen van de Nederlandse geschiedenis zichtbaar zijn.

De nationale wetgeving heeft nog steeds duidelijk herkenbare sporen van het Nederlands - Romeins recht. De naam van Hugo de Groot als jurist is er bekend. Veel van de nog aanwezige architectuur heeft zeer herkenbare Nederlandse oorsprong.

Plaatsnamen zijn al dan niet ietwat verbasterd tot Nederlandse namen te herleiden.

Al een idee over welk land het gaat?

Nog een hint. Ik ga u de naam noemen van de man die wel ongelooflijk veel weet over dit land en zijn geschiedenis.  Wel dat is Dr. Lodewijk Wagenaar. En ik kan het weten want ik was met hem in dat land, Sri Lanka, het vroegere Ceylon.

Vanavond werd in een prestigieuze zaal van het Rijksmuseum zijn nieuwe boek gepresenteerd over Sri Lanka en aangeboden aan de ambassadeur. Een boek in de landenreeks van het Rijksmuseum. Een boek wat inkijk geeft in het leven daar tijdens de VOC tijd. Met foto's die toen en nu aan elkaar verbinden. We gaan deze herfst weer met Lodewijk naar dit bijzondere land. Na zo'n avond verheug ik mij daar weer erg op.

Overigens verbaas ik mij steeds weer over verbanden in de geschiedenis. Vorige week was ik nog in de staat Virginia in Amerika. En wat blijkt de VOC heren verkozen de tabak uit Virginia ver boven de lokale producten. Dus ook toen al een kleine wereld.

vrijdag, 10 juni 2016 19:01

Founding Fathers

Geschreven door

Vandaag de laatste dag van onze geweldige reis langs een deel van de oostkust van de USA. Alles viel op z'n plaats.

We waren in het huis van James Madisson. Weer zo'n prachtige plaats. En toen wij er waren zon overgoten. We hadden een geweldige gids helemaal apart voor onze groep. Een paar indrukken. 

De Founding Fathers hebben een drietal bronnen gebruikt voor hun uitdenken en ontwerpen van de Amerikaanse samenleving.

Het Christendom, de Verlichting en de klassieke oudheid. 

In de tijd dat ze bezig waren met het inrichten van hun samenleving stroomde in Europa het bloed. De Franse Revolutie en de oorlogen van Napoleon. Het was hun wel heel duidelijk dat ze geen koning of keizer wilden. Nee, het moest een volledig democratische samenleving worden met vrijheid en gelijke kansen voor iedereen. 

In het begin was er nog heel weinig structuur. Thomas Jefferson stuurde een scheepslading boeken met de beste Europese visies. Maar wie kon al die talen lezen. Dat was nu juist James Madisson. Hij sloot zich op in zijn bibliotheek en putte uit al die bronnen om de Constitution vorm en vooral inhoud te geven.

Zijn vrouw Dolly Madisson vulde voor het eerst de rol van de First Lady in. Waar James introvert was vulde Dolly dat aan met haar charme, haar innemende karakter, haar gevoel voor stijl. 

Kortom de Founding Fathers vulden elkaar aan. Ze kenden elkaar en bouwden een nieuwe natie in een tijd waar in Europa nog bloedig geworsteld werd met het verleden.

Altijd wel hangt de grauwe sluier van de slavernij boven deze mensen. Ze voelden wel dat het niet klopte met hun idealen. Maar ze konden zich gelijktijdig geen samenleving voorstellen waarin zwart en blank gelijkelijk optrekken.  En naarmate de economische belangen sterker werden, werd de slavernij harder en gruwelijke. Zo gruwelijk dat er een burgeroorlog voor nodig was met honderdduizenden doden om deze verandering in beweging te krijgen. 

Kortom een reis die tot heel veel overdenking en doordenken aanleiding geeft.

Maar goed, eerst naar huis. Heerlijk te weten dat daar iemand verlangend op mij wacht.

donderdag, 09 juni 2016 18:52

Thomas Jefferson

Geschreven door

Vandaag weer helemaal terug bij de Founding Fathers. Thomas Jefferson de 3e President. We waren in zijn huis wat zo toepasselijk heet Monticello en op de door hem gestichte universiteit. 

Jefferson, je zou kunnen zeggen de theoreticus van de Amerikaanse revolutie. Hij was één van de ontwerpers van de onafhankelijkheidsverklaring. Begrippen als "all men are created equal" zijn van hem. Een statement wat later Lincoln met nadruk zou gebruiken.

Maar ook is hij de grondlegger van de democratie en de individuele vrijheid in Amerika. 

Na het meeschrijven aan de onafhankelijkheidsverklaring heeft hij zijn land nog 33 jaar gediend in publieke functies waarvan 8 jaar als President. 

Maar zoals gezegd we waren in zijn huis op de berg, Monticello. 40 jaar aan gewerkt en geheel zelf ontworpen. Tal van zelf uitgevonden vernieuwingen. Hij is zo'n man die ongeveer alles kon. Een prachtige plek, alles klopt, de tuinen, de gebouwen, de omgeving. 

Ietsje lager op de berg vind je zijn graf. En op de pilaar daar staat ook ondermeer dat hij de Universiteit van Virginia geheel heeft ontworpen. Dus dat was onze volgende bestemming. 

Ook hier weer een schitterend ontwerp, passend in het landschap. Een enthousiaste studente gaf ons uitleg. De opzet van het ontwerp wat vooral de hiërarchie aangaf van de professoren ten opzichte van de studenten. 

Maar ook hier de worsteling om weg te komen van de slavernij, het toelaten van de zwarte studenten, het toelaten van vrouwelijke studenten. Relatief jonge geschiedenis. Onze gids, zelf een kleurlingen, vertelde het met passie.

 

Veel gezien, gehoord deze reis. Zoals overal ook hier. Een samenleving ontwikkeld zich met fouten en oplossingen. Toch een les om bij alles wat we willen veranderen ons toch eerst af te vragen hoe en waarom het ooit ontstaan is.

woensdag, 08 juni 2016 19:12

Williamsburg

Geschreven door

Vandaag naar een historisch stadje, genoemd naar onze Koning-Stadhouder Willem III.

Geheel nagebouwd.

Er wordt door klederdracht, inrichting van de huizen, activiteiten en toneelstukjes de sfeer opgeroepen van de tweede helft van de 18e eeuw. Een geslaagde poging.

Alleen kwam ik er vandaag weer achter dat ik niet overal inspiratie in vind.

Ik laat u vandaag dus achter met een tamelijk oppervlakkig beeld.

Morgen gaan we alle aandacht geven aan Thomas Jefferson. 

dinsdag, 07 juni 2016 19:55

Richmond

Geschreven door

Vandaag even een stap verder in de tijd. De burgeroorlog en daaraan verbonden de afschaffing van de slavernij. 

Dwalend door Richmond kwam ik een aantal aansprekende teksten, spreuken tegen. Daar maar eens mee beginnen.

- Een slag wordt gewonnen op het slagveld, maar de oorlog is vaak gewonnen op het thuisfront. 

- De rechtstaat kan deuren openen en soms ook muren laten vallen. Maar het kan geen bruggen bouwen. Die klus behoort jou en mij toe.

Richmond, de hoofdstad van de Zuidelijke Staten die zich wilden afscheiden. Het onderwerp was de slavernij. Maar Lincoln koos daar niet voor, hij bleef zich richten op de eenheid van Unie. Uittreden was volgens de grondwet niet mogelijk dus was hier sprake van rebellie. Daar werd tegen ten strijde getrokken. Een vreselijke oorlog. Meer doden dan alle eerdere en volgende oorlogen bij elkaar.

Het blijft moeilijk te begrijpen. Officieren die dezelfde opleiding hadden gehad. Als het ware naast elkaar in de kerk hadden gezeten. En beide partijen waren er oprecht van overtuigd dat juist zij het waren die in de voetstappen van George Washington stonden.

Dan eindelijk vrede en meteen (ik schreef het al eerder) alles in het werk om te verzoenen. Groot wederzijds respect van de generaals.

Dit alles kwam ik zo tegen bij de lezing die Frans Verhagen gaf onder de Linden bomen van ons hotel en bij de bezoeken die we brachten aan het State House van Virginia, het museum over de Confederatie en het Witte Huis van de Confederatie.

Veel stof tot nadenken. 

Morgen gaan we weer terug in de tijd. Williamsburg en Jamestown. 

maandag, 06 juni 2016 19:50

Washington

Geschreven door

Vandaag Washington in meerdere betekenissen. 

Als regeringszetel. We waren in het Capitool. Hoog gelegen. Weer de symboliek. Het hoogste orgaan, de volksvertegenwoordigers. 

We hadden hier een rondleiding en begonnen met een film. Kort voor de burgeroorlog uitbrak was het door de Britten in de brandgeschoten. Meteen begonnen met de herbouw. Toen de burgeroorlog uitbrak was de koepel nog niet klaar. Toch besloten de bouwers door te gaan in de verwachting dat de Unie gered zou worden. En aldus geschiede. 

Wat een gebouw. Vol standbeelden. Elke staat zijn inbreng. Zo heeft Virginia Robert E. Lee. De man waar ik gisteren over schreef.

Toen met een boot van Georgetown naar Alexandria. Prachtige tocht. Langs het Watergate gebouw, langs Lincoln Memorial. Prachtig vanaf het zonnige water.

Met taxi's naar Mout Vernon. De plek waar George Washington leefde en ook begraven ligt. Een prachtig buiten aan de rivier met tal van tastbare herinneringen. Ook slaven, dat weer wel.

Washington de eerste president en waarschijnlijk de enige die met volle instemming van een ieder tot President is gekozen. Maar hij wist ook wanneer het zijn tijd was om plaats te maken voor een opvolger. Een wijs mens!

zondag, 05 juni 2016 19:44

Arlington

Geschreven door

Ver over de oceaan hoor je opeens het Wilhelmus. Het is 12.00 uur en het Nederlands carillon bij Arlington speelt. Toch bijzonder. Geschonken op 5 mei 1960 als dank voor wat de Amerikanen gedaan hebben voor Nederland tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Een meer symbolische plaats is ook niet denkbaar, direct grenzend aan de militaire begraafplaats Arlington. De vrijheid en wat de vrijheid gekost heeft!

Eindeloze velden met kruisen. Gesneuvelden en veteranen uit tal van oorlogen. 

En dan, ik besef dat ik in dit land te gast ben, maar opeens vond ik het ongepast dat de Kennedy's hier ook begraven liggen. Het trekt zoveel aandacht weg van de gevallen strijders. Daar druk en verder loop je eenzaam over de schier eindeloze paden tussen de graven.

De tekst bij het graf van Kennedy vond ik wel weer zeer toepasselijk. Vrij vertaald: 'vraag niet wat het land voor jou kan doen, maar vraag wat jij voor je land kunt doen!' Dat hebben al deze mannen en vrouwen wel heel letterlijk in praktijk gebracht.

Arlington, ook weer zo'n plek vol symboliek. Dit gebied behoorde oorspronkelijk aan een achterkleinzoon van George Washington. Kwam later in het bezit van Robert E. Lee. Een bekwaam generaal. Door Lincoln gevraagd om in de burgeroorlog de aanvoerder te zijn van de Noordelijken. Maar omdat hij in Virginia woonde vond hij dat ongepast en werd de aanvoerder van de Zuidelijken.

Het landgoed werd ontbost. Hout was nodig voor wegen en versterkingen in de oorlog.

Het noorden won de strijd maar alles, alles werd er aan gedaan om de eenheid weer tot stand te brengen. Lee keerde niet terug maar op deze plaats werden de nu vrijgelaten slaven opgevangen. Er kwam huisvesting, opleiding en medische verzorging.

Er was ook al een begraafplaats ingericht. En met toestemming van de Lee familie werd dit de nationale militaire begraafplaats. Noordelijke en Zuidelijke soldaten liggen gezamelijk in Arlington, Virginia. En de breede Memorial Avenue verbindt deze plaats van Lee met het Monument van Lincoln.

En dan tenslotte, bij al deze grootse monumenten kost het wel moeite om je te blijven realiseren dat een oorlog uiteindelijk alleen maar verliezers kent. Maar hier lijkt het soms een beetje anders.

Pagina 4 van 5