STREEKREIZEN

Cultuur-historische reizen in Nederland

‘Ik moge verteren als ik maar nuttig ben ’

Culturele tijdreis naar het erfgoed van eeuwen in het Friese Oostergo

Met deze driedaagse trip door Oostergo (Noord- Friesland) maakt u een ‘tijdreis’ door oeroud Fries landschap aan de Waddenzee. Sinds prehistorische tijden houden bewoners zich hier staande in de strijd op de grens van land en zee. Overleven op terpen en vruchtbare kwelders, vol ontzag voor natuurgoden, inspireerde Friezen in de Lage Landen tot handel over zee in heel Europa. Godvrezende monniken in het spoor van Bonifatius waren middeleeuwse grondleggers van cultuurlandschap zoals wij het vandaag nog beleven: de Noordelijke Friese Wouden, het open terpenland voor de waddenkust, de oude binnenstad van Dokkum. Het feodale verschil tussen rijk en arm weerspiegelt zich in volksverhalen en adellijke stinzen en states. De getijdenwerking van het wad en een stijgende zeespiegel door klimaatverandering en bodemdaling maken de strijd tussen land en zee nog altijd actueel. Dokkum kwam op als vroegste havenstad van het hoge noorden na de moord op Bonifatius in 754. Pelgrims uit heel Europa trokken naar dit martelaarsoord aan de waddenkust. Dat de heilige Bonifatius juist naar deze plek trok aan de rand van Europa was geen toeval….

Het programma ziet er als volgt uit: 

Dag 1: 14 september

Dag 1. Het erfgoed van klooster Claercamp
De dag begint bij de Bonifatiuskapel, het pelgrimsoord bij de Bonifatiusbron, waar u de oergeschiedenis hoort van Dokkum en de kerstening van ‘heidense’ Friezen. ‘Terar dum prosim’ was eeuwen lang de lijfspreuk van Cisterciënser monniken van het klooster Claercamp in het naburige Rinsumageest: ‘Ik moge verteren als ik maar nuttig ben.’ En inderdaad…. We bezoeken hier de archeologische site van wat ooit het grootste klooster van het noorden was. Verder trekkend ontdekken we de middeleeuwse grondpatronen in het terpenlandschap. Een bezoekje aan het uiterst sobere kerkje van Jannum, een uithof van Claercamp, brengt de middeleeuwen even heel dichtbij. Een eigentijdse kloostervariant, geïnspireerd door hetzelfde open landschap, treffen we aan in de naaste omgeving: de unieke Tibetaans-Boeddhistische stupa bij Hantum. Ooit reikte het grondbezit van Claercamp van de Noordelijke Friese wouden tot aan de waddenkust en het eiland Schiermonnikoog. Monniken begonnen met indijking van kwelders en terpen, deden aan turfafgraving en landontginning in het hoogveen van de Wouden, en voor waterbeheer bouwden ze de eerste zeesluizen. Tal van romano-gothische dorpskerken verrezen op hun grondgebied en markeren de dorpsgezichten in het hele noorden. Een welbespraakte presentatie van adelshistoricus en burgemeester van Kollumerland Bearn Bilker in het avondprogramma, bereidt u voor op de volgende dag: de adelsgeschiedenis van Friese staten en stinzen.

Dag 2: 15 september

Dag 2. Rijk en arm in de Friese Wouden
Friesland is ook het gebied van rijke staten en stinzen. Gebruik van dure steen voor hun woningen onderscheidde de rijke elite, de hoofdelingen, van de rest van de bevolking. ‘Stinzen’ waren verdedigbare woontorens op een kunstmatige verhoging, een terp of wier, of op een omgracht terrein. Van de honderden die ooit in Friesland stonden, bleef slechts een enkele torenstins bewaard. We bezoeken de stijlvol ingerichte 18e eeuwse adellijke Fogelsangh State in Veenklooster. De state met haar grondbezit en pachtboeren is volledig intact en is zoals vroeger het privé bezit van oude Friese adel: de familie Van Harinxma thoe Sloten. Als tegenhanger van het eliteleven van toen bezoeken we in De Spitkeet te Harkema een 19e eeuws armen kerkhof en zien de armoede van leven in plaggenhutten, holwoningen en kleine woudhuisjes in de Friese Wouden. Op de terugweg staat de middeleeuwse schierstins in Veenwouden op het programma en passeren we Rinsma State in Driesum: een landhuis met de illustere historie van adel en bejaardentehuis waar DSB-bankier en nouveau Dirk Scheringa, met zijn echtgenote afkomstig uit het gebied, in 2003 de state in oude luister herstelde. We eindigen in de Bonifatiuskapel met een kleurrijk verteller van Friese volksverhalen uit de regio. Rijk en arm, bijgeloof en mirakels passeren hier de revue.

Dag 3: 16 september

Dag 3. Vissersramp en zoute kwel
We gaan opzoek naar de visserijhistorie van de waddenkust en beleving van buitendijkse waddennatuur. De strijd met de zee is nog altijd bepalend voor landbouw en visserij. Beide hebben te maken de gevolgen van zeespiegelstijging, verzilting en verdroging. Vanuit Dokkum reizen we naar Moddergat. De tocht gaat langs de oude zeeverbinding van de stad tot aan de voormalige zeesluis Dokkumer Nieuwe Zijlen. De sluisfunctie naar het wad is na de afsluiting van de Lauwerszee, nu bij de haven van Lauwersoog. In het tweelingdorp Paesens-Moddergat aan de waddenzeedijk bezoeken we het erfgoed van visserswoningen in Moddergat. We horen daar ook over het drama van de vissersramp van Moddergat in 1883, die de mannelijke bevolking van het vissersdorp halveerde. Een wandeling naar de kwelders van de Peasumer Lannen met een natuurgids aan de andere kant van de waddendijk, laat zien hoe sinds middeleeuwse tijden de natuurlijke landaanwinning hier nog altijd te zien is. We vertellen ook over de nieuwe trend van zilte landbouw: de kweek van smaakvolle zoutminnende groenten en aardappelen aan de kust. Slotvraag voor deelnemers: ‘ Wat heeft zoutminnende vegetatie in de landerijen bij Claercamp te maken met de vrees voor zoute kwel aan de kust bij Rijkswaterstaat en akkerbouwers? Na deze tijdreis weet u het antwoord...


 

Verblijf en vervoer
Groepsexcursies overdag vinden plaats met een oldtimer autobus van Jan Hofstra Reizen. De reis naar Friesland kunt u met eigen vervoer ondernemen of via het openbaar vervoer naar Leeuwarden (trein) en Dokkum (bus). Overnachtingsaccommodatie kunt u zelf kiezen. Desgewenst wijst Historizon u de weg naar geschikte verblijfsaccommodatie in de streek.

Reisinformatie:

Datum: 14 t/m 16 september 2017
Vertrek: Dokkum
Prijs: € 249,- p.p.
Reisleider: Lammert de Hoop (Cronique Communicatie)
Inclusief: Bovenstaande prijs is voor de drie dagprogramma’s zoals hier beschreven inclusief gidsen, vervoer, koffie/thee, lunches, toegangen etc.
Exclusief: Overnachtingen in B&B. De prijs hiervoor is afhankelijk van uw wensen en tussen de € 50,- € 100,- per persoon voor twee nachten. Wij doen u hier voor graag een aanbod op maat.
Dagtochten: De dagtochten zijn ook apart te boeken. Dan kosten ze € 89,- per dag. Noemt u alstublieft in de opmerkingen voor welke dag u zich wilt inschrijven!

 

 

Form not found or is not published

Bonifatiuskapel19

 

Bonifatiuskapel 18

 

149

 

zwarte haan 021

 

Fogelsanghstate achterkant

 

maxresdefault

Heeft u vragen of opmerkingen?
Bel met Historizon via
088 6360200
of mail naar:
info@historizon.nl