DDR reis met Anja Fricke

Met Anja Fricke, afkomstig uit het voormalige Oost-Duitsland, maakten we afgelopen jaren een aantal reizen over de voormalige DDR. Met haar contacten in de plaatsen die we bezoeken krijgen deelnemers ooggetuigenverslagen te horen die elke keer veel indruk maakten.

En elke reis komen er weer ideeën op voor nieuwe reizen. Deze reis is een product daarvan waarbij we zien wat er nog over is van de DDR, hoe men vandaag terugkijkt op deze geschiedenis en wat dat voor invloed heeft op monumenten en gebouwen. Maar ook over de rol van de kerk, de politiek en hoe het volk koosnamen bedacht voor de staatslieden.

Kortom een reis die verder gaat dan het nostalgische karakter waarmee tegenwoordig vaak naar de DDR gekeken wordt. Het betekende nogal wat en dertig jaar na de val van de muur is deze scheidslijn nog steeds in de Duitse samenleving aan te wijzen.

  • Een studiereis over de DDR met Anja Fricke

  • Ontmoetingen en gesprekken met andere ‘Zeitzeugen’

  • Bezoek Chemnitz, Cottbus, Eisenhüttenstadt en Berlijn

Dag 1 Point Alpha in Geisa

Het eerste bezoek deze reis is Point Alpha in Geisa. Een belangrijke NAVO wachtpost om de zogenaamde ‘Fulda Gap’ te bewaken. Als er een Russische invasie zou komen was de verwachting dat die hier zou plaats vinden. Een Zeitzeuge zal ons hier rondleiden. We overnachten in de omgeving van Geisa.

Dag 2 Chemnitz

Onderweg naar Chemnitz maken we een tussenstop in Gera waar we ontvangen worden in het KUK (Kunst und Kulturzentrum). Heel bijzonder in dit gebouw uit 1981 is de 450 m² grote reliëfwand ‘Lied des Lebens’, waaraan 24 beeldhouwers uit de DDR hebben meegewerkt.

Na de lunch rijden we door naar Chemnitz. Deze stad kenmerkt zich door prachtige architectuur en industrieel erfgoed. We vinden hier een indrukwekkende beeld van Karl Marx. We nemen eerst een kijkje in de Trödelmarkt, maken een korte wandeling door de stad en gaan naar Kunstsammlungen Chemnitz.

In de namiddag stappen we weer in de bus en gaan naar Cottbus waar we overnachten. In de avond is er gelegenheid om de film ‘das schweigende Klassenzimmer’ te bekijken.

Dag 3 Cottbus en Eisenhüttenstadt 

In de ochtend bezoeken we in Cottbus het kunstmuseum. Via Guben, de Wilhelm Pieck stad, gaan we naar Eisenhüttenstadt. Eisenhüttenstadt is de eerste socialistische ‘Planstadt’. De architectuur is in Sovjetstijl. Tegenwoordig is de hele stad een monument. Tijdens een rondwandeling door de stad maakt u kennis met de bouwstijl en de typische socialistische muurmozaïeken van staatskunstenaar Walter Womacka. In de middag bezoeken we nog het stadhuis en het ‘Dokumentationszentrum Alltagskultur der DDR’. We eten in het restaurant ‘Aktivist’ en gaan daarna naar ons hotel in Eissenhüttenstadt.

Dag 4 Berlijn 

Vandaag reizen we verder noordwaarts en gaan in de ochtend naar Wünsdorf, tot 1994 de militaire hoofdvestiging van het Rode Leger in Duitsland, nu een leegstaande militaire spookstad. In de tijd van de Koude Oorlog waren er ca 500.000 militairen met hun familieleden in de DDR gestationeerd. Het is heel mooi te zien hoe de Sovjetunie hun militairen in de DDR de Sovjetcultuur ter beschikking stelde. Bijvoorbeeld door een cultuurhuis voor volwassen en kinderen in te richten.

Daarna gaan we naar Berlijn, naar Gedenkstätte Hohenschönhausen, een voormalige Stasi gevangenis waar duizenden gevangen hebben gezeten. Hier werden Oost Duitsers opgesloten omdat ze tegen de DDR waren, of omdat ze enkel die schijn wekten. Jarenlang werden ze opgesloten onder onmenselijke omstandigheden. Nu is het een gedenkplaats voor de slachtoffers die zijn gevallen tijdens de DDR dictatuur in Duitsland en worden er rondleidingen gegeven door ex-gevangenen.

We overnachten in Berlijn.

Dag 5 Berlijn

Deze dag blijven we in Berlijn. In een rondleiding met Berliner Unterwelten horen we over de vluchtpogingen en dalen af in enkele tunnels.  In de Kulturbrauerei maken we kennis met het alledaagse leven in de DDR.

Daarnaast zijn er nog tal van interessante locaties te bezoeken. Uiteraard zullen we daarin keuzes moeten maken, die we te zijner tijd afstemmen op de mogelijkheden die het programma ons biedt.

Tijdens ons verblijf in Berlijn hopen we ook dr. Matthias Buchholz te ontmoeten. Hij is hoofd van het archief en de bibliotheek van de Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur.

Dag 6 Mariënborn

Onze laatste dag alweer. We verlaten Berlijn en gaan op weg naar het westen. Bij de voormalige grensovergang Checkpoint Alpha (Marienborn) maken we een tussenstop voor een bezoek aan de Gedenkstätte. Daarna vervolgen we onze reis en keren dan in de loop van de dag terug in Utrecht.

Anja Fricke

Anja Fricke, afkomstig uit het voormalige Oost-Duitsland, is verbonden aan het DDR Museum in Monnickendam. Zij is cultuurwetenschapper, publiceert over de DDR in Streven en geeft regelmatig gastlessen en lezingen over het leven in de DDR.
Daarnaast komt ze uit het toenmalige bekende DDR dorp Ströbeck. Pas na 1989 mocht dit dorp de naam ‘Schachdorf Ströbeck’ dragen. Haar vader was burgemeester van dit dorp. Ze noemt zichzelf een levend stuk geschiedenis en is een ervaringsdeskundige.

Maak hieronder vast kennis met Anja:

Op de website van het Duitsland Instituut vindt u een uitgebreid naslagwerk van de Duitse geschiedenis met ook een aantal artikelen over de DDR.
https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/118/staat-van-crises

Enne Koops schreef een artikel over de DDR voor Historiek
https://historiek.net/geschiedenis-ddr-ontstaan-kenmerken-tijdlijn/125496/

In Monnickendam vindt u het DDR museum in Nederland
https://ddr-museum.nl/

1989 (Documentaire van 2Doc)

Anders Østergaard brengt het verleden tot leven. Vanuit het perspectief van de toenmalige Hongaarse president, biedt hij een nieuwe kijk op het politieke spel dat voorafging aan de Val van de Muur.

In 1989 worden de gebeurtenissen van dat jaar gereconstrueerd en krijgen we een inkijk in de machtspolitieke spelletjes die er gespeeld werden. De film doet dit door middel van een mengeling aan bekentenissen, archief-materiaal, en gereconstrueerde dialogen van de politieke kopstukken in die tijd.

Reisinformatie

Datum: 24 t/m 29 oktober 2022.
Prijs: tweepersoonskamer € 1.290,- p.p.
éénpersoonskamer € 1.440,- p.p.
Inclusief: In de reissom zijn alle kosten voor vervoer, overnachtingen, alle maaltijden, toegangen en gidsen inbegrepen.
Lees meer over het all-inclusive principe van Historizon
Reisleider: Anja Fricke
Vertrek: Utrecht P&R Westraven

    Inschrijven

    Via onderstaand formulier kunt u zich voor dit programma inschrijven.